Objawy świnki u dzieci i dorosłych. Jak przebiega choroba i jakie powikłania może powodować
16
Kwi
2018

Objawy świnki u dzieci i dorosłych. Jak przebiega choroba i jakie powikłania może powodować

Świnka to choroba wywoływana przez wirus rybonukleinowy, najczęściej dotykająca dzieci w wieku od czterech do piętnastu lat. Inaczej nazywana jest zapaleniem ślinianek przyusznych. To ogólnoustrojowa choroba zakaźna rozprzestrzeniająca się drogą kropelkową. Cechuje się ostrym przebiegiem i choć sama w sobie nie jest groźna, może prowadzić do niebezpiecznych dla zdrowia i życia powikłań. Sprawdź, jakie są objawy świnki u dzieci i dorosłych oraz jak zabezpieczyć się przed chorobą.

Świnka: choroba zakaźna

Na świnkę chorują przede wszystkim dzieci, choć może ona pojawić się również u osób dorosłych. W przypadku tych drugich choroba charakteryzuje się ostrzejszym przebiegiem i znacznie częściej prowadzi do powikłań. Nagminne zapalenie przyusznic trwa od tygodnia do dziesięciu dni, choć wirus w organizmie przebywa zdecydowanie dłużej. Namnaża się przez okres od dwóch do trzech tygodni, a zaczyna zarażać innych nawet sześć dni przed wystąpieniem pierwszych objawów. Po ustąpieniu choroby wirus jest obecny w organizmie jeszcze do dziewięciu dni. W niektórych przypadkach świnka przyjmuje postać bezobjawową.

Świnka: objawy choroby u dzieci

Wstępne objawy zapalenia ślinianek przyusznych nie są bardzo charakterystyczne. Należy do nich ogólne złe samopoczucie, brak apetytu, zmęczenie, wyższa temperatura ciała, dreszcze, bóle brzucha, wymioty czy infekcje górnych dróg oddechowych. Swoją nazwę świnka zawdzięcza specyficznemu wyglądowi, jaki nadają choremu dziecku obrzęki ślinianek przyusznych. Opuchlizna przyusznic może dotyczyć tylko jednego gruczołu lub obu. Czasem powiększenie drugiej ślinianki może pojawić się dopiero po kilku dniach od pierwszego obrzęku. Opuchlizna gruczołów ślinowych utrudnia otwieranie ust i sprawia ból podczas przełykania. Towarzyszy jej także suchość jamy ustnej i nadwrażliwość na kwaśny smak.

Świnka: groźne powikłania

Przebieg świnki, mimo że wiąże się z bólem i złym samopoczuciem, nie stanowi dużego zagrożenia. Jeżeli jednak chorobie towarzyszą komplikacje, może ona skutkować groźnymi dla zdrowia i życia powikłaniami. Na powikłania po śwince znacznie częściej narażeni są dorośli niż dzieci, lecz mogą wystąpić i u najmłodszych. Najczęściej wirus atakuje takie narządy jak tarczyca, trzustka, jajniki, jądra czy ośrodkowy układ nerwowy. Wiele przypadków infekcji kończy się na przykład świnkowym zapaleniem opon mózgowo-rdzeniowych. Będzie ono objawiało się gorączką, wymiotami, bólem brzucha i lekką sztywnością karku. Zapalenie móżdżku – zawrotami głowy i zaburzeniami równowagi. Rzadkie przypadki zapalenia mózgu mogą natomiast prowadzić do drgawek i utraty przytomności, a także stanu bezpośredniego zagrożenia życia. W takim wypadku dziecko musi niezwłocznie trafić do szpitala, gdzie dostanie leki przeciwbólowe oraz kroplówki zapobiegające obrzękowi narządu. Zapalenie mózgu nie musi pozostawić żadnych śladów, choć zdarzają się bardzo rzadkie przypadki śmierci, opóźnienia w rozwoju, bezładu ruchowego czy zaburzeń wzroku i słuchu.

Świnka: zapalenia jąder i bezpłodność

Dorastających chłopców często szczepi się na świnkę z obawy przed powikłaniem w postaci bezpłodności. Może do niej prowadzić zapalenie jąder, które czasem towarzyszy śwince u nastolatków i dorosłych mężczyzn. Przeważnie dochodzi do zapalenia tylko jednego jądra, lecz zdarzają się i przypadki obustronne. Obejmują takie dolegliwości jak opuchlizna i ból narządów oraz zaczerwienienie moszny. Ujawniają się one po mniej więcej tygodniu od zarażenia wirusem i mogą prowadzić do zniszczenia komórek rozrodczych, co skutkuje z kolei bezpłodnością. Wbrew powszechnej opinii nie są to przypadki bardzo częste.

Świnka: powikłania u kobiet

Częściej u kobiet niż u mężczyzn (lecz nie tylko) śwince towarzyszy zapalenie trzustki. Bardzo rzadko dotyczy to jednak dzieci. Objawami takiego powikłania są przede wszystkim męczące wymioty, bóle brzucha, wysoka gorączka i biegunki. Leczenie odbywa się w szpitalu, gdzie choremu podawane są kroplówki i preparaty osłonowe. Zapalenie trzustki nie powinno pozostawić żadnych śladów w organizmie, choć może przyczynić się do rozwoju cukrzycy w późniejszym czasie.

Dziewczynki powinno szczepić się na świnkę, gdyż może ona być niezwykle groźną chorobą dla kobiet w pierwszym trymestrze ciąży. Niemal trzydzieści procent zachorowań kończy się poronieniem, zdarzają się również takie, w których dochodzi do wystąpienia wrodzonych wad u dziecka.

Świnka: profilaktyka i leczenie

Najlepszy sposób, by ustrzec się przed świnką, a zwłaszcza przed jej niebezpiecznymi powikłaniami, stanowi szczepienie. W Polsce jest ono obowiązkowe – szczepionka skojarzona przeciwko śwince obejmuje również antygeny odry i różyczki. Pierwszy raz dzieci szczepi się w 13–15. miesiącu życia, po czym ponownie w wieku dziesięciu lat. W 95 procentach przypadków zapobiega to zachorowaniu na świnkę. W pozostałych przebieg choroby jest zauważalnie łagodniejszy i nie prowadzi do powikłań.

Jeżeli dochodzi do zakażenia, organizm sam musi zwalczyć chorobę. Aby złagodzić objawy świnki, wskazany jest odpoczynek, unikanie wysiłku, zbijanie gorączki i chronienie opuchniętych gruczołów przed przewianiem. Ważne jest także zadbanie o łatwe do przełykania pokarmy, aby nie podrażniać błony śluzowej gardła i jamy ustnej.

(mjp)

Photo by Aditya Romansa on Unsplash